ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ, ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਬੌਸ ਦੀ ਡਾਂਟ ਤੋਂ ਦੂਰ... ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਉਂ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ ਗਿਗ ਵਰਕਰ?

ਜਾਗਰਣ ਬਿਊਰੋ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਈ-ਕਾਮਰਸ, ਫੂਡ ਡਿਲਿਵਰੀ, ਬਾਈਕ ਸਰਵਿਸ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਰੇਡਸੀਅਰ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.4 ਕਰੋੜ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 60 ਲੱਖ ਵਰਕਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

90 ਫੀਸਦੀ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਗਿਗ ਵਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

2030 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1.7 ਕਰੋੜ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

ਰੇਡਸੀਅਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਯਾਨੀ 2030 ਤੱਕ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਰਗਰਮ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.7 ਤੋਂ 2.1 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 54 ਫੀਸਦੀ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਗਿਗ ਵਰਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਦਿਹਾੜੀ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਔਸਤਨ 138 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਕਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 40 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 26 ਦਿਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ 9 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਲਗਭਗ 32 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤੱਕ ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ

ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 9 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਕਟਰੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਦੋਂ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.9 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਗਿਗ ਵਰਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਰਕਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਖੁਦ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਮ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕੰਮ

ਫੈਕਟਰੀ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ।

ਕਿਹੜੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਖੁਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਉਦਾਹਰਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਗਿਗ ਵਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।