ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇ ਗਏ ਦਗ਼ਾ... TMC ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਮਤਾ ਕੋਲ ਹੁਣ ਕੀ ਆਪਸ਼ਨ?
ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ (TMC) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ 58 ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਦਲ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਾਰਟੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਵਿਧਾਇਕ ਰਿਤਬਰਤ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਨੇਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
Publish Date: Thu, 04 Jun 2026 02:52 PM (IST)
Updated Date: Thu, 04 Jun 2026 04:24 PM (IST)

ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਕੋਲਕਾਤਾ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ (TMC) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ 58 ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਦਲ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਾਰਟੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਵਿਧਾਇਕ ਰਿਤਬਰਤ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਨੇਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਰਥੀਂਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 28 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਤਬਰਤ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਬਾਗ਼ੀ ਖੇਮੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਕਾਲੀਘਾਟ ਸਥਿਤ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਕਰੀਬੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ਕੀਤੀ। ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੈਨਰਜੀ, ਫਿਰਹਾਦ ਹਕੀਮ, ਕੁਣਾਲ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਨਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਸਮੇਤ ਕਈ ਆਗੂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮਮਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿਲਹਾਲ ਪਹਿਲਾ ਵਿਕਲਪ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਦਾ
ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿਲਹਾਲ ਪਹਿਲਾ ਵਿਕਲਪ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਵੱਲੋਂ ਰਿਤਬਰਤ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਨ।
ਮਮਤਾ ਖੇਮੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਲਈ ਸ਼ੋਭਨਦੇਵ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਪਰ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਪ ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦਾ
ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਪ ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ ਕਰੀਬ 20 ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਗੁਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਦੱਸ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਠੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਲੈ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਅਸਲ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।
ਇਸ ਲਈ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮਮਤਾ ਖੇਮੇ ਕੋਲ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪੱਧਰਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਤੀਜਾ ਰਸਤਾ ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ
ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੀਜਾ ਰਸਤਾ ਬਾਗ਼ੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਫਿਲਹਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਗ਼ੀ ਖੇਮੇ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਫਿਲਹਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।