ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ : 11 ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਦੇ ਜਬਾੜੇ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ 81 ਦੰਦ; ਐਕਸ-ਰੇ ਦੇਖ ਉੱਡੇ ਹੋਸ਼! ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਬਾਲਗ ਹੋਣ 'ਤੇ 32 ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 20 ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੁਦਰਤ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਡੀਕਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਇੱਕ 11 ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਐਕਸ-ਰੇ 'ਚ ਇੰਨਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
Publish Date: Thu, 27 Aug 2026 01:16 PM (IST)
Updated Date: Thu, 27 Aug 2026 01:19 PM (IST)
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ - ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਬਾਲਗ ਹੋਣ 'ਤੇ 32 ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 20 ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੁਦਰਤ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਡੀਕਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਇੱਕ 11 ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਐਕਸ-ਰੇ 'ਚ ਇੰਨਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਬੱਚੀ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਕੁੱਲ 81 ਦੰਦ ਪਾਏ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ 18 ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੰਦ, 32 ਸਥਾਈ ਦੰਦ ਅਤੇ 31 ਵਾਧੂ ਜਾਂ ਸੁਪਰਨਿਊਮਰਰੀ (Supernumerary) ਦੰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹਾਈਪਰਡੌਂਟੀਆ (Hyperdontia) ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਆਮ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦੰਦ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਧੂ ਦੰਦ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧੂ ਦੰਦ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਆਰਥੋਡੌਂਟਿਕਸ ਐਂਡ ਡੈਂਟੋਫੇਸ਼ੀਅਲ ਆਰਥੋਪੀਡਿਕਸ 'ਚ 2011 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ? 11 ਸਾਲ ਦੀ ਲੜਕੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਮਿਨਾਸ ਗੇਰੇਸ ਰਾਜ 'ਚ ਜੂਇਜ਼ ਡੀ ਫੋਰਾ ਦੀ ਫੈਡਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਜਬਾੜੇ 'ਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਜਾਂਚ 'ਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਥਾਈ ਦੰਦ - ਚਾਰ ਪਹਿਲੇ ਮੋਲਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਮੋਲਰ - ਨਿਕਲੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੰਦ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਪੈਨੋਰਾਮਿਕ ਅਤੇ ਲੇਟਰਲ ਸੇਫਾਲੋਮੈਟ੍ਰਿਕ ਰੇਡੀਓਗ੍ਰਾਫ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਬਾੜੇ 'ਚ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਵਧੇਰੇ ਸਟੀਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਕੋਨ-ਬੀਮ ਕੰਪਿਊਟਿਡ ਟੋਮੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਸੀਬੀਸੀਟੀ) ਸਕੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਕੈਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁੱਲ 81 ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ: 18 ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ (ਬੱਚੇ) ਦੰਦ, 32 ਸਥਾਈ ਦੰਦ, ਅਤੇ 31 ਸੁਪਰਨਿਊਮੇਰੀ ਦੰਦ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੰਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ (ਜਬਾੜੇ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ) ਅਤੇ ਆਕਾਰ 'ਚ ਅਸਧਾਰਨ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਦੰਦਾਂ 'ਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੀ ਹੈ ਹਾਈਪਰਡੋਂਸੀਆ ? ਹਾਈਪਰਡੋਂਸੀਆ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਵਿਗਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ 20 ਬੱਚੇ ਦੇ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਲਗਾਂ 'ਚ 32 ਸਥਾਈ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਧੂ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰਨਿਊਮੇਰੀ ਦੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੰਦ ਕਿਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਉੱਪਰਲੇ ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਜਬਾੜੇ 'ਚ, ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਫਟਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਹੱਡੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਧੂ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੋਣਾ ਦੁਰਲੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ, ਜਿਸ 'ਚ 31 ਵਾਧੂ ਦੰਦ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਮ ਆਬਾਦੀ 'ਚ ਹਾਈਪਰਡੌਂਟੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਲਗਭਗ 0.1% ਤੋਂ 3% ਤੱਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰਦਾਂ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ? ਸੁਪਰਨਿਊਮੇਰੀ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਲੈਮੀਨਾ (ਦੰਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟਿਸ਼ੂ) ਦੀ ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਇਹ ਸਿੰਡਰੋਮਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲੀਡੋਕ੍ਰੈਨੀਅਲ ਡਿਸਪਲੇਸੀਆ, ਗਾਰਡਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਜਾਂ ਕਲੇਫਟ ਹੋਠ ਅਤੇ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਜੀ-ਬੈਂਡਿੰਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ 9—46, XX, inv(9)(p13q21) 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰੀਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਇਨਵਰਸ਼ਨ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਾਈਪਰਡੌਂਟੀਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁੜੀ 'ਚ ਕੋਈ ਸਿੰਡਰੋਮ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸਿੰਡਰੋਮਿਕ ਮਲਟੀਪਲ ਹਾਈਪਰਡੌਂਟੀਆ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।