- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ’ਤੇ ਮੰਡਰਾਇਆ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਕਹਿਰ: 1 ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 12 ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ ’ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਹਵਾ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਮੁੜ ਵਧਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿੰਟਰ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 02 Oct 2026 10:35 AM (IST)
Updated Date: Fri, 02 Oct 2026 10:37 AM (IST)
ਸੰਜੀਵ ਗੁਪਤਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਹਵਾ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਮੁੜ ਵਧਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿੰਟਰ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅੰਕੜੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 12 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੌਟਸਪੌਟ ਅਜੇ ਵੀ ਬਦਹਾਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਉਹੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੁੱਲ 62 ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
20 ਹੌਟਸਪੌਟ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਲਪੇਟ 'ਚ
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 42 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸੁਧਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ 20 ਹੌਟਸਪੌਟ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 20 ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚੋਂ 8 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 12 ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸੁਧਾਰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 12 ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਦੀਰਘਕਾਲੀ ਉਪਾਅ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੰਟਰ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਤਹਿਤ ਇਸ ਵਾਰ ਹਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੌਟਸਪੌਟ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਸਟਮਾਈਜ਼ਡ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਹੌਟਸਪੌਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹੇ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢਿੱਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨੋਡਲ ਸਕੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਰਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਹੌਟਸਪੌਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਹਰੇਕ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਾਗਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਤੇ ਸਮੌਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ 12 ਬਦਹਾਲ ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੀਰਘਕਾਲੀ ਉਪਾਅ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹਵਾ 'ਚ ਹੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ 8 ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ
ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ: ਦਿੱਲੀ-ਯੂਪੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਬੱਸ ਟਰਮੀਨਲ ਤੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਵਾਜਾਈ, ਨੇੜੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਭਾਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਾਂਬੀ ਬਾਰਡਰ ਤੋਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਧੂੜ।
ਮੁੰਡਕਾ: ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਚਰਾ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਾੜਨਾ, ਭਾਰੀ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰੋਹਤਕ ਰੋਡ ’ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਖਰਾਬ ਹਾਲਤ ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਕਾਰਨ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਧੂੜ।
ਬਵਾਨਾ: ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ/ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਚਰਾ ਸਾੜਨਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਟੁੱਟੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ।
ਨਰੇਲਾ: ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਗ: ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੌਰਾਹਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਘਣਤਾ, ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕਣ।
ਆਰ.ਕੇ. ਪੁਰਮ: ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜਾਈ, ਤੰਗ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਜਾਮ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੰਦੂਰਾਂ ਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆ।
ਓਖਲਾ ਫੇਜ਼-2: ਭਾਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਕੰਟੇਨਰ ਡਿਪੋ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਮਾਲਵਾਹਕ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਓਖਲਾ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਵਾ 'ਚ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ (PM2.5/PM10) ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ।
ਵਿਵੇਕ ਵਿਹਾਰ: ਦਿੱਲੀ-ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਹੋਣਾ, ਨੇੜਲੇ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਬੋਟਲਨੈਕ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁਧਾਰ 'ਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ
MCD, DDA, PWD ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਭਾਗੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ।
ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਰੀ-ਕਾਰਪੇਟਿੰਗ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ: ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਬਜਟ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਕੰਮ ਰੁਕਣਾ।
ਐਂਟੀ-ਸਮੌਗ ਗਨ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਵੀਪਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਕਮੀ: ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਸਫਾਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣਾ।
12 ਹੌਟਸਪੌਟ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਲਾਤ ਬਦਹਾਲ ਹਨ
ਇਨ੍ਹਾਂ 12 ਹੌਟਸਪੌਟਾਂ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂ ਮੌਸਮੀ ਉਪਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਜਾਂ ਐਂਟੀ-ਸਮੌਗ ਗਨ, ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਬਣਤਰ, ਬੇਕਾਬੂ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਯਾਨਗਰ: ਦਿੱਲੀ-ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਬਾਰਡਰ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣਾ, ਕੱਚੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਹਰਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਡਰੇਨੇਜ ਤੇ ਸੜਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਕਮੀ।
ਨਜਫਗੜ੍ਹ: ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ, ਭਾਰੀ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਬਾਈਪਾਸ ਦੀ ਕਮੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ (ਪਰਾਲੀ) ਸਾੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਸੜਕਾਂ।
ਵਜ਼ੀਰਪੁਰ: ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਪਾਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਮਾਲਵਾਹਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ।
ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ: ਕਬਾੜ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਲਾਸਟਿਕ-ਮੈਟਲ ਸਾੜਨਾ, ਭਲਸਵਾ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਬੇਕਾਬੂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ।
ਖਿਆਲਾ: ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗਾਰਮੈਂਟ ਅਤੇ ਡਾਈਂਗ ਉਦਯੋਗ, ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਟੋ-ਰਿਪੇਅਰ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਹੱਬ ਅਤੇ ਤੰਗ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ।
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਾਰਕ: ISBT ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ, ਲਗਾਤਾਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਬੋਟਲਨੈਕ, ਨਿਰਮਾਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਖਾਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪੱਕੇ/ਕੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ।
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਗਰ: ਕੇਬਲ ਅਤੇ PVC ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ/ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਚਰੇ ਦਾ ਇਕੱਠ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ।
ਹਰਕੇਸ਼ ਨਗਰ: ਓਖਲਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੰਕਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਬਸਤੀ, ਗਾਰਮੈਂਟ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵੇਸਟ ਸਾੜਨਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸੜਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਕਮੀ।
ਹਰੀ ਨਗਰ: ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਰੂਟ, ਬੱਸ ਡਿਪੋ ਅਤੇ ਮਾਇਆਪੁਰੀ ਸਕ੍ਰੈਪ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਕਾਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਧਾਤੂ ਅਤੇ ਸੜਕ ਦੀ ਧੂੜ।
ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ: ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਅਸਤ ਅਤੇ ਤੰਗ ਇਲਾਕਾ, LNJP ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਕਾਰਨ 24 ਘੰਟੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ/ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ।
ਸਾਵਦਾ-ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ ਡਬਾਸ ਕਲੱਸਟਰ: ਪੁਨਰਵਾਸ ਬਸਤੀਆਂ ਦਾ ਅਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣਾ, ਬਿਨਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ 'ਚ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਧੂੜ।
ਭਲਸਵਾ-ਨੰਦ ਨਗਰੀ-ਗੋਕੁਲਪੁਰੀ-ਬੱਕਰਵਾਲਾ ਕਲੱਸਟਰ: ਭਲਸਵਾ ਦੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਸਰਹੱਦ (ਯੂਪੀ/ਹਰਿਆਣਾ) ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਅਤੇ ਕਬਾੜ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ।
ਦੀਰਘਕਾਲੀ ਉਪਾਅ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ
ਲੈਂਡ ਯੂਜ਼ ਅਤੇ ਰੀ-ਜ਼ੋਨਿੰਗ: ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ।
ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ: ਕੱਚੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ 100 ਫੀਸਦੀ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਾਈਪਾਸ/ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਕੌਰੀਡੋਰ ਬਣਾਉਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ।
ਲੈਂਡਫਿਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ: ਭਲਸਵਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲੈਂਡਫਿਲ ਸਾਈਟਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਰਾ।
ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਤਾਲਮੇਲ: ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਯੂਪੀ) ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਈ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ।