ਮਾਪੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ : ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ 'ਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ? ਸੁਧਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਹਨ ਸੀਮਤ
ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Thu, 19 Nov 2026 04:20 PM (IST)
Updated Date: Thu, 19 Nov 2026 04:22 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਪਟਨਾ - ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਬਦਲਵਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਗ਼ਲਤੀ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਟਨਾ ਜੀਪੀਓ ਸਥਿਤ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਪੋਸਟ ਮਾਸਟਰ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋ ਵਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋਧ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਆਧਾਰ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਪੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਿਕਾਰਡ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜੀਪੀਓ ਸਥਿਤ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ।
18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਧਾਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਨਾ ਭੁੱਲੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਕਸਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਪੁਰਾਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨੰਬਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਧਾਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਪਡੇਟ ਰਹਿਣ ਨਾਲ OTP ਆਧਾਰਿਤ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋ, ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਪਡੇਟ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਧਾਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੈ ਰਹੀ ਲੋੜ ਜੀਪੀਓ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਪਹੁੰਚੀ ਪੁਸ਼ਪਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ (ਐਫੀਡੇਵਿਟ) ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਬਣਵਾਉਣ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਮੰਗਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਾਲਾ ਆਧਾਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦਾ ਸਾਲ ਬਦਲਵਾਉਣ ਪਹੁੰਚੀ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ 2010 ਦਰਜ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ 2013 ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਬਣਵਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜੀਪੀਓ ਵਿੱਚ 12 ਡੈਸਕਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲ ਰਹੀ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ
ਪਟਨਾ ਜੀਪੀਓ ਸਥਿਤ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ 12 ਡੈਸਕ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਵੇਂ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡੈਸਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋ ਡੈਸਕਾਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕੰਮ
ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਡੈਸਕ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧੂ ਡੈਸਕ ਵਧਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਪੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨ ਜਾਂਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਾਮ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦਾ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਸੀਮਤ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਧਾਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।