ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਰਕਿਨਾਰ: ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸਮਝੌਤਾ, ਬਾਲਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਗੋਦ ਭਰਾਈ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ
ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਿੱਧੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ-ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ? ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅੱਗੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Publish Date: Tue, 22 Sep 2026 04:45 PM (IST)
Updated Date: Tue, 22 Sep 2026 04:49 PM (IST)
ਸੰਵਾਦ ਸੂਤਰ, ਸ਼ੀਸ਼ਗੜ੍ਹ (ਬਰੇਲੀ)। ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦੀ ਗੋਦ ਭਰਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਿੱਧੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ-ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ? ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅੱਗੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਥਾਣਾ ਸ਼ੀਸ਼ਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨਿਵਾਸੀ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਗੁਆਂਢੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਡਰਾ-ਧਮਕਾ ਕੇ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਗੁੰਮਸੁਮ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਜਬੂਰੀ ’ਚ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਤੋਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਦੁੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਥਾਣਾ ਸ਼ੀਸ਼ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤੀ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤੀ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪੀੜਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ।
ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾਮੇ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਧਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 21 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੀ ਗੋਦ ਭਰਾਈ ਅਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਟਿੱਕੇ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਇਹ ਰਸਮ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਪੰਚਾਇਤ ਨਾਬਾਲਗ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਝ ਕਹੀਏ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਜਬਰ-ਜਨਾਹ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਚਾ ਦਿੱਤਾ।
"ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਵੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਥਾਣਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸ਼ੀਸ਼ਗੜ੍ਹ।