- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਂ 1 ਕਰੋੜ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ... ਫਿਰ ਵੀ ਨੋਇਡਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੱਗੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ, ਕੀ ਹੈ ਨਿਯਮ?
ਕੂੜੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕੂੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਨੋਇਡਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਰਨਵੇਅ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂੜਾ ਪਿਆ ਹੋਣਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 06 Sep 2026 03:35 PM (IST)
Updated Date: Sun, 06 Sep 2026 03:37 PM (IST)
ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਜੇਵਰ। ਨੋਇਡਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਡ ਸਟ੍ਰਾਈਕ (ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 500 ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕਿਸ਼ੋਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਯਮੁਨਾ ਅਥਾਰਟੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਕਾਰਗੋ ਟਰਮੀਨਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ’ਚ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ’ਚ ਕੂੜੇ ਦਾ ਢੇਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ![naidunia_image]()
ਕੂੜੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕੂੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਨੋਇਡਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਰਨਵੇਅ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂੜਾ ਪਿਆ ਹੋਣਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਨੋਇਡਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਟੇਕ-ਆਫ਼ ਅਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਸਵਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਨ। ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰਨ ਦੌਰਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ 'ਤੇ ਇੰਜਣ, ਵਿੰਡਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਹੀ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੈਪਲੈਕਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੂੜੇ ਦਾ ਜਮਾਵੜਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਨਿਯਮ
ਏਅਰਕ੍ਰਾਫ਼ਟ ਨਿਯਮਾਵਲੀ, 1937 ਦੇ ਨਿਯਮ 91 ਅਨੁਸਾਰ, ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਐਰੋਡ੍ਰੋਮ ਰੈਫਰੈਂਸ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ, ਗੰਦਗੀ, ਮਾਸ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਸੁੱਟਣਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿੱਧਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ।
ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫ਼ਟ ਐਕਟ, 2024 ਦੀ ਧਾਰਾ 10(2)(ਜ਼ੈੱਡ.ਬੀ.) ’ਚ ਐਰੋਡ੍ਰੋਮ ਦੇ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ’ਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਵੱਢ-ਟੁੱਕ/ਚਮੜੀ ਉਤਾਰਨ ਅਤੇ ਕੂੜਾ, ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਾਰਾ 25(2) ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ
ਬਰਡ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦੀਆਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। 1 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਬਰਡ ਹਿੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਪੁਣੇ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਉਡਾਣ ਰੱਦ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਜਾ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ 164 ਯਾਤਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਟਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰਾਇਪੁਰ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ ਸੀ।
ਯਮੁਨਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ (YIAPL) ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫ਼ਟ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਹੈਜ਼ਾਰਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਪਲਾਨ (WHMP) ਲਾਗੂ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਐਕਟਿਵ ਤੇ ਪੈਸਿਵ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਤਹਿਤ ਐਰੋਡ੍ਰੋਮ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ (AEMC) ਵੀ ਗਠਿਤ ਹੈ। ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਕਚਰੇ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।