ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਹੁਣ 190 ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਪਰਮਾਣੂ ਤਾਕਤ: SIPRI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ ਹੁਣ 190 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 180 ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

SIPRI Yearbook 2026 ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। United States, Russia, China, India ਅਤੇ Pakistan ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਰਮਾਣੂ-ਸੰਪੰਨ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 620 ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। SIPRI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਹਾਂ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

MIRV ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ

ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਪਰਮਾਣੂ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ MIRV ਤਕਨੀਕ।

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਹੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲ ਕਈ ਪਰਮਾਣੂ ਵਾਰਹੈੱਡ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਕੈਨਿਸਟਰਾਈਜ਼ਡ ਮਿਸਾਈਲ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਸਾਈਲ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ Prithvi-II, Agni-I, Agni-II, Agni-III, Agni-IV ਅਤੇ Agni-V ਵਰਗੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਵੀਂ Agni-P ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਪਰਮਾਣੂ ਤਾਕਤ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਰਮਾਣੂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ INS Arihant, ਦੇਸ਼ ਦੀ "ਸੈਕੰਡ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਸਮਰੱਥਾ" ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

SIPRI ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਸ਼ਾਂਤੀਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਸਾਈਲ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 170 ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 170 ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਪਰਮਾਣੂ ਖ਼ਤਰਾ

SIPRI ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੁੜ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 12,187 ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਥਿਆਰ ਤੁਰੰਤ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

SIPRI ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ Karim Haggag ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਪਰਮਾਣੂ ਨਿਰਭਰਤਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਗਲਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।