- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਗ੍ਰੈਪ ਦੌਰਾਨ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ ਚਲਾਉਣ ’ਤੇ ਲੱਗੇਗਾ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਐੱਨਸੀਆਰ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੈਪ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ’ਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 50,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗੇਗਾ।
Posted By Paramjit Kaur
Publish Date: Fri, 16 Oct 2026 11:54 AM (IST)
Updated Date: Fri, 16 Oct 2026 12:00 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਮੇਰਠ। ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ (ਡੀਜੀ) ਸੈੱਟ ਵੀ ਹਨ। ਐੱਨਸੀਆਰ ’ਚ ਡੀਜੀ ਸੈੱਟਾਂ ’ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਐੱਨਸੀਆਰ ’ਚ ਗ੍ਰੇਡਿਡ ਰਿਸਪਾਂਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ (ਗ੍ਰੈਪ) ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਫਿਲਹਾਲ 20 ਤੋਂ 125 ਕਿਲੋਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਜਨਰੇਟਰ ਸੈੱਟਾਂ ’ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 7,500 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗ੍ਰੈਪ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 15,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 800 ਕਿਲੋਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਜਨਰੇਟਰ ’ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ 25,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੈਪ ਦੌਰਾਨ ਵਧਾ ਕੇ 50,000 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ’ਚ ਡੀਜੀ ਸੈੱਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼, ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਚਲਾਉਣਾ ਪਿਆ, ਵਰਗੇ ਵੇਰਵੇ ਦਰਜ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੀਜੀ ਸੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਜਲੀ ਗੁਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਜੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੀਐੱਨਜੀ ਤੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਡੀਜੀ ਸੈੱਟਾਂ ਤੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉੱਡਣ ਦਸਤੇ ਵੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ’ਚ ਪਹੁੰਚਣਗੇ। 41 ਤੋਂ 800 ਕਿਲੋਵਾਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਜਨਰੇਟਰ: ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਡਿਊਲ-ਫਿਊਲ ਮੋਡ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਕਰੇਤਾ ਤੋਂ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਰੈਟਰੋਫਿਟਿਡ ਐਮਿਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਡਿਵਾਈਸ (ਆਰਈਸੀਡੀ) ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਸਬੰਧੀ ਇਹ ਹਨ ਨਿਰਦੇਸ਼
- 19 ਕਿਲੋਵਾਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਜਨਰੇਟਰ: ਗ੍ਰੈਪ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
- 19 ਤੋਂ 41 ਕਿਲੋਵਾਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਜਨਰੇਟਰ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਊਲ-ਫਿਊਲ ਮੋਡ ’ਚ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਗੈਸ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ’ਚ ਹੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੰਨਾ ਲੱਗੇਗਾ ਜੁਰਮਾਨਾ
ਡੀਜੀ ਸੈੱਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ | ਮੌਜੂਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ | ਗ੍ਰੈਪ ਦੌਰਾਨ ਜੁਰਮਾਨਾ |
|---|---|---|
20–125 ਕਿਲੋਵਾਟ | ₹7,500 | ₹15,000 |
125 ਤੋਂ 800 ਕਿਲੋਵਾਟ | ₹15,000 | ₹30,000 |
800 ਕਿਲੋਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ | ₹25,000 | ₹50,000 |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ
ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਐੱਨਸੀਆਰ ’ਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਤੇ ਗ੍ਰੈਪ ਦੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਚ ਪੀਐੱਨਜੀ ਤੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
— ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ
ਮੇਰਠ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ’ਚ ਪੀਐੱਨਜੀ ਦੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਲੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
— ਗੌਰਵ ਜੈਨ, ਸਕੱਤਰ, ਆਈਆਈਏ ਮੇਰਠ ਚੈਪਟਰ
ਇਹ ਨਿਯਮ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ (ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ) ’ਤੇ ਥੋਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੌਗ ਬੁੱਕ ਰੱਖਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਰੇਟਰ ਬਦਲ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।— ਨਿਪੁਣ ਜੈਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਪਰਤਾਪੁਰ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ