- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣਗੇ

ਜਾਸ, ਬਾਂਦਾ : ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ 'ਨਿਪੁਣ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ' ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨ-ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ 'ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ' ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਕੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਣ।
ਬੇਸਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਪੁਣ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਢਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ (ਨਿਪੁਣ) ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਜੁਟੇਗਾ।
ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਬਾਂਦਾ, ਚਿੱਤਰਕੂਟ, ਹਮੀਰਪੁਰ, ਮਹੋਬਾ ਅਤੇ ਜਾਲੌਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 6,277 ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 5,04,904 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਪੁਣ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ 'ਨਿਪੁਣ ਸਕੂਲ' ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰੇਕ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਚੌਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਪੰਚ, ਐੱਸ.ਐੱਮ.ਸੀ. (SMC) ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਨਿਪੁਣ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਕੀ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਠਹਿਰਾਅ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲ-ਗਿਣਤੀ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਪਛਾਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਰ ਰੋਸਟਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਚ ਉਲਝੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ
ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਦਿਨ ਭਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ ਆਮ ਰੁਟੀਨ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਪੇ ਖ਼ੁਦ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਹ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਕਿ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਨਿਯਮਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਜਲਦੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜੋ ਮੁਢਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਕੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਣ। ਬੇਸਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਾਰ ਰੋਸਟਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਚੌਪਾਲਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਗਤੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। - ਸੰਤੋਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪਾਂਡੇ, ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਬੇਸਿਕ ਸਿੱਖਿਆ, ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਧਾਮ ਮੰਡਲ, ਬਾਂਦਾ