ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ: ਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਵੇਗੀ ਸਰਕਾਰ, 64 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸਿੱਧੇ ਖਾਤੇ 'ਚ ਹੋਣਗੇ ਟਰਾਂਸਫਰ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ (UP Government Scheme) ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ 64,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
Publish Date: Sun, 25 Oct 2026 11:37 AM (IST)
Updated Date: Sun, 25 Oct 2026 11:42 AM (IST)
ਸਾਕਸ਼ੀ ਗੁਪਤਾ, ਲਖਨਊ। UP Marriage Scheme | ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਯੋਗੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਗ੍ਰਾਂਟ ਯੋਜਨਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ (UP Government Scheme) ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ 64,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪਾਇਲ ਅਤੇ ਬਿਛੂਆ) ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਰਕਮ ਸਿੱਧੇ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਹ ਭੁਗਤਾਨ ਹੁਣ PFMS ਯਾਨੀ ਕਿ ਪਬਲਿਕ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ... ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ... ਆਓ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝੀਏ-
ਕੀ ਹੈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ?
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਇੱਕੋ ਮੰਡਪ ਜਾਂ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਜਾਂ ਨਿਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋੜੇ ਉੱਤੇ ਕੁੱਲ 1,00,000 ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਸੋਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਖਰਚ ਵੰਡ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ-
ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਬੀ.ਪੀ.ਐੱਲ. ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਫ਼ਜ਼ੂਲਖ਼ਰਚੀ, ਦਿਖਾਵੇ ਅਤੇ ਦਾਜ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਿ ਡਾਇਰੈਕਟ ਬੈਨੀਫਿਟ ਟਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਆਧਾਰਿਤ PFMS ਭੁਗਤਾਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਰਾਸ਼ੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਮੰਚ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ, ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਕੀ ਹੈ ਯੋਗਤਾ? ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਲਈ ਕੰਨਿਆ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਆਮਦਨ 2,00,000 ਤੱਕ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਲ ਹੀ ਲਾੜੇ ਦੀ ਉਮਰ 21 ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਬੇਸਹਾਰਾ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਮਹਿਲਾਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਵਿਆਹ ਲਈ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਾ, ਹੋਰ ਪੱਛੜਾ ਵਰਗ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਦੇ ਨਿਰਧਨ ਪਰਿਵਾਰ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੰਨਿਆ ਅਤੇ ਲਾੜੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ।
ਉਮਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, 10ਵੀਂ ਦੀ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ਜਾਂ ਵਿਦਿਅਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼)।
ਆਮਦਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ।
ਨਿਵਾਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ।
ਜਾਤੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ।
ਕੰਨਿਆ ਦੀ ਐਕਟਿਵ ਬੈਂਕ ਪਾਸਬੁੱਕ।
ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਦੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਾਈਜ਼ ਨਵੀਨਤਮ ਤਸਵੀਰਾਂ।
ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦਾ ਮੌਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਂ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਹੁਕਮ।
ਸਮੂਹਕ ਵਿਆਹ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ ਲਾਭ?
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ cmsvy.upsdc.gov.in ਉੱਤੇ ਜਾਓ।
"ਨਵਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ" ਦੇ ਆਪਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚੁਣੋ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਓ.ਟੀ.ਪੀ. ਆਵੇਗਾ।
ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਾ, ਪਤਾ, ਆਮਦਨ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੋ।
ਮੰਗੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਕੈਨ ਕਾਪੀ (PDF/JPG) ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ।
ਫਾਰਮ ਰੀ-ਚੈੱਕ ਕਰਕੇ ਸਬमिट ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਾਪੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।