ਪਿਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਧੀ ਨੇ ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ; ਮਮਤਾ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਮਮਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਬਕਸਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਅਤੇ ਬੀਐਚਯੂ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਘਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ।
Publish Date: Sun, 01 Nov 2026 10:56 AM (IST)
Updated Date: Sun, 01 Nov 2026 11:03 AM (IST)
ਪ੍ਰੇਮ ਪਾਠਕ, ਡੇਹਰੀ ਆਨਸੋਨ (ਰੋਹਤਾਸ) : ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੋ ਘਰਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਦੋਂ ਕੀ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਧੀ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਪਛੜੇਪਣ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ?
ਰੋਹਤਾਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੋਹਤਾਸ ਬਲਾਕ ਦੇ ਰਸੂਲਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧੀ ਮਮਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵੀ ਬਦਲੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਝੱਲਿਆ ਸੰਕਟ ਰੋਹਤਾਸ ਅਤੇ ਨੌਹੱਟਾ ਦਾ ਉਹ ਇਲਾਕਾ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਪਛੜੇਪਣ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਮਮਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੇਟ ਪਾਲਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸੀ। ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਜਲਾਉਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਮਤਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਪਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਣਾਇਆ। ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਵਿੱਤ ਰਹਿਤ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਰਸੂਲਪੁਰ ਤੋਂ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਕਾਲਜ, ਡੇਹਰੀ ਤੋਂ 86.20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇੰਟਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮੈਰਿਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਰਾਹ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕੀ ਰਸਤਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਮਮਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਬਕਸਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਅਤੇ ਬੀਐਚਯੂ (ਵਾਰਾਣਸੀ) ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਘਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ।
ਇਹ ਪਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮਮਤਾ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦਿਆਂ ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ (ਸੈਲਫ ਸਟੱਡੀ) ਦਾ ਔਖਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਡੀਐਲਐਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਲਗਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਬੀਪੀਐਸਸੀ (TRE-1) ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ।
ਘਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੰਵਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਮਮਤਾ ਅੱਜ ਉਹ ਰੋਹਤਾਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੀ ਦਿਨਾਰਾ ਬਲਾਕ ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ਰਾਮਪੁਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੰਵਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਬਿਮਾਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅੱਜ ਇਹ ਧੀ ਸਾਬਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।