- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਪੋਤੇ ਦਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੱਕ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੁਣਾਇਆ ਫ਼ੈਸਲਾ, ਜਾਣੋ ਵੱਡਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਯਮ
ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਪੋਤੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿੰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Wed, 11 Nov 2026 10:14 AM (IST)
Updated Date: Wed, 11 Nov 2026 10:15 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਪੋਤੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿੰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਜਾਂ ਖੁਦ ਕਮਾਈ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਹਿਮ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਮਾਮਲਾ?
29 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਿਆਂ ਜਸਟਿਸ ਆਗਸਟੀਨ ਜਾਰਜ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਸੁਨੀਤਾ ਅਗਰਵਾਲ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪੁੱਤਰ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਜਾਇਦਾਦ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਜਾਂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ?
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਹਿੰਦੂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ' ਤਹਿਤ ਪੋਤੇ ਨੂੰ 'ਕਲਾਸ-1' ਦਾ ਵਾਰਸ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਧਾਰਾ 8 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਸ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਧਿਕਾਰ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਕਲਾਸ-1' ਦੇ ਵਾਰਸ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 'ਕਲਾਸ-1' ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਵਜੋਂ ਪੋਤੇ (ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਜਤਾ ਸਕਦਾ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1956 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਹਿੰਦੂ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਦਾਦੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਾਰਾ 8 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਵਸੀਅਤ ਦੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।