12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਦਿਨ 'ਚ ਛਾ ਜਾਵੇਗਾ ਹਨੇਰਾ; ਜਾਣੋ ਭਾਰਤ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਬੁੱਧਵਾਰ, 12 ਅਗਸਤ 2026 ਦਾ ਦਿਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਖਗੋਲ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਖਾਸ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਦੁਰਲੱਭ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਛੇ ਗ੍ਰਹਿ ਬੁੱਧ, ਮੰਗਲ, ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਸ਼ਨੀ, ਯੂਰੇਨਸ ਅਤੇ ਨੇਪਚਿਊਨ ਇੱਕੋ ਕਤਾਰ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ, ਦਿਨ 'ਚ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ 'ਚ ਪਰਸਿਡ ਉਲਕਾ ਵਰਖਾ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੇਖਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
Publish Date: Sun, 09 Aug 2026 11:14 AM (IST)
Updated Date: Sun, 09 Aug 2026 11:17 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਬੁੱਧਵਾਰ, 12 ਅਗਸਤ 2026 ਦਾ ਦਿਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਖਗੋਲ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਖਾਸ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਦੁਰਲੱਭ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਛੇ ਗ੍ਰਹਿ ਬੁੱਧ, ਮੰਗਲ, ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਸ਼ਨੀ, ਯੂਰੇਨਸ ਅਤੇ ਨੇਪਚਿਊਨ ਇੱਕੋ ਕਤਾਰ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ, ਦਿਨ 'ਚ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ 'ਚ ਪਰਸਿਡ ਉਲਕਾ ਵਰਖਾ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਕਾਰਨ ਦੇਖਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ? 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਰੂਸ, ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ, ਆਈਸਲੈਂਡ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਪੇਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਦਿਨ 'ਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਨ੍ਹੇਰਾ ਛਾ ਜਾਣ ਵਰਗਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿੱਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਅੰਸ਼ਕ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ? ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗਾਂ, ਕੈਨੇਡਾ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਅੰਸ਼ਕ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੁਝ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਵੇਗਾ।
ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਡੁੱਬਦਾ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਵੀ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ 'ਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਾਏ 'ਚ ਹੀ ਡੁੱਬੇਗਾ।
ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ? 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਸਮەਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ 12 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਕਰੀਬ ਨੌਂ ਵੱਜ ਕੇ ਪੰਜ ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੂਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਰਾਤ 10 ਵੱਜ ਕੇ 29 ਮਿੰਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ 11 ਵੱਜ ਕੇ 17 ਮਿੰਟ ਮੱਧ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਤ 12 ਵੱਜ ਕੇ ਪੰਜ ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਅਵਸਥਾ 13 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਇੱਕ ਵੱਜ ਕੇ 29 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ 'ਚ ਰਾਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਭਾਰਤ 'ਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
ਕਦੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ? ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12 ਅਗਸਤ ਕਿਉਂ ਹੈ ਖਾਸ ? 12 ਅਗਸਤ, 2026, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਦੁਰਲੱਭ ਆਕਾਸ਼ੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰਨਗੀਆਂ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ 45 ਤੋਂ 75 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ, ਛੇ ਗ੍ਰਹਿ - ਬੁਧ, ਮੰਗਲ, ਜੁਪੀਟਰ, ਸ਼ਨੀ, ਯੂਰੇਨਸ ਅਤੇ ਨੈਪਚਿਊਨ - ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਇਕਸਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ, ਮੰਗਲ, ਜੁਪੀਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੰਤਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਦਿਨ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਕਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਸੀਡ ਉਲਕਾ ਸ਼ਾਵਰ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ "ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਟਾਰਾਂ" ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।