- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ III ਕੋਰ ਦੇ ਜਨਰਲ ਅਫਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਾਲੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੀਨੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਮਾਂਡਰ-ਪੱਧਰੀ ਫ਼ੌਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ III ਕੋਰ ਦੇ ਜਨਰਲ ਅਫਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਾਲੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੀਨੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫ਼ੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਗਸ਼ਤੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝੜਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਫ਼ੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਸੀ।
ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LAC) ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ।
ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਚਾਲਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ
ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਟਿੰਗ 6 ਅਤੇ 7 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਕੋਰ ਕਮਾਂਡਰ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਚਾ-ਦਮਾਈ ਬਾਰਡਰ ਪਰਸੋਨਲ ਮੀਟਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟਾਂ 'ਤੇ ਹੋਈ। ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਬਿਥੂ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਵਾਚਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦੀ ਪਰਸੋਨਲ ਮੀਟਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਸੁਬਨਸਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਕਸਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LAC) ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ।
ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੂਰਬੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਫ਼ੌਜੀ ਯੂਨਿਟ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ 'III ਕੋਰ' (ਤੀਜੀ ਕੋਰ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੀਮਾਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੰਗਾਪਹਾੜ ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ 'ਮੈਕਮੋਹਨ ਲਾਈਨ' ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੀਮਾ ਰੇਖਾ 1914 ਦੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ, ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬੀਜਿੰਗ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੱਖਣੀ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹੈ।