- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
‘ਵੱਖਰੀ ਡਰੋਨ ਫੋਰਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏਗੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ’, IAF ਮੁਖੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ; AI ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੇਗੀ ਜੰਗ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਡੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਡੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ IAF ਦੇ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੇਸੀ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੀਡੀਅਮ ਕਾਂਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (AMCA) ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫਾਈਟਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। IAF ਇਸ ਸਮੇਂ ਫਾਈਟਰ ਸਕੁਆਡਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। IAF ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ 42 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 29 ਫਾਈਟਰ ਸਕੁਆਡਰਨ ਹਨ।
Posted By Sunita
Publish Date: Sat, 03 Oct 2026 03:19 PM (IST)
Updated Date: Sat, 03 Oct 2026 03:20 PM (IST)
ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਡੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਡੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ IAF ਦੇ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੇਸੀ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੀਡੀਅਮ ਕਾਂਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (AMCA) ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫਾਈਟਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। IAF ਇਸ ਸਮੇਂ ਫਾਈਟਰ ਸਕੁਆਡਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। IAF ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ 42 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 29 ਫਾਈਟਰ ਸਕੁਆਡਰਨ ਹਨ।
ਫਾਈਟਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗੀ IAF
ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਏਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ AMCA (ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਫਾਈਟਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਏਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਾਈਟਰ ਸਕੁਆਡਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ 36 ਤੋਂ 40 ਫਾਈਟਰ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਏਅਰ ਚੀਫ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਆਈਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ IAF ਆਪਣੇ ਫਾਈਟਰ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ AMCA ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਾਂਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
IAF ਨੂੰ AI ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ
ਫਾਈਟਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ IAF ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਫੌਜੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ AI-ਯੁਕਤ ਫੋਰਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।”
IAF ਮੁਖੀ ਏਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਡਰੋਨ ਕੋਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਲੋਇਟਰਿੰਗ ਮਿਊਨੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਫੋਰਸ ਸਟਰਕਚਰ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
ਰਾਫੇਲ ਡੀਲ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ 'ਚ
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮਲਟੀਰੋਲ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਬਾਰੇ ਏਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਡੀਲ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 'ਚ ਫਾਈਨਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।”
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ 114 ਰਾਫੇਲ ਫਾਈਟਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਖਰੀਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਡਿਫੈਂਸ ਐਕਵਿਜ਼ਿਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਖਰੀਦ ਲਈ ‘ਐਕਸੈਪਟੈਂਸ ਆਫ ਨੇਸੈਸਿਟੀ’ (ਲੋੜ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ) ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਭਾਰਤ 'ਚ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ
ਵਿਕਲਪਿਕ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਫਾਈਟਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ Su-57 ਜੈੱਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੂਸ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ Su-57 ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਸ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ IAF ਨੇ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ’ਤੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ।