5,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਗਾਲ ਖੋਲ੍ਹਣਗੇ ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਰਾਜ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ

ਵੀ. ਕੇ. ਸ਼ੁਕਲਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : 5,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਕੀ ਖਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ? ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹੁਣ ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਗਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ASI) ਨੇ ਪੁਰਾਸਥਲ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਗਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ (ANSI), ਕੋਲਕਾਤਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਗਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਜੈਵਿਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡੀਐਨਏ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਕੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਬਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੜੱਪਾਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਪੁਰਾਣੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਰਾਜ਼

ਕੰਗਾਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਡੀਐਨਏ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਗਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ

ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁਰਾਸਥਲਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਮਿਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਹੜੱਪਾਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 5,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨੇੜਿਓਂ ਸਮਝਣਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।