ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋ 30 ਸਾਲ ਤੱਕ ਫਾਈਲਾਂ ’ਚ ਦੱਬੀ ਰਹੀ, 35ਵੀਂ ਬਰਸੀ ’ਤੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ BSF ਜਵਾਨ ਤਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਅੱਖਾਂ
ਬੜਬਿਲ ਦੇ BSF ਜਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜੋ 1991 ’ਚ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। BSF ਦੇ ਜਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।
Publish Date: Thu, 24 Sep 2026 12:26 PM (IST)
Updated Date: Thu, 24 Sep 2026 12:28 PM (IST)
ਸੰਵਾਦ ਸੂਤਰ, ਬੜਬਿਲ : ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕਿਓਂਝਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੜਬਿਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਲਗਭਗ ਭੁੱਲੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਨੇ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਦੇ ਵੀਰ ਸ਼ਹੀਦ ਰਤਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਰਗੇ ਸਪੂਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਸੇ ਬੜਬਿਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ (30 ਸਾਲ) ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਮਨਾਮ ਵੀਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (BSF) ਦੇ ਜਾਬਾਜ਼ ਜਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਗੂੰਜ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੀ।
35 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ BSF ਦੇ ਜਵਾਨ, ਨਮ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ 23 ਸਤੰਬਰ 1991 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਹੀਆ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਰੀਖਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਪਰ ਇਸ ਵੀਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਫਾਈਲਾਂ ’ਚ ਹੀ ਦੱਬਿਆ ਰਿਹਾ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 35ਵੀਂ ਬਰਸੀ ’ਤੇ ਉਹ ਪਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। BSF ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਮ, ਜਿਸ ’ਚ ASI GD ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਮੱਲਿਕ, ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਰਾਮਧਾਰੀ ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਰਾਜਕਮਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੜਬਿਲ ਦੇ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 15 ਸਥਿਤ ‘ਦਾਮੂ ਹਾਟਿੰਗ’ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਤਾ ਮਿਥਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ’ਤੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਵਰਗੀ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕਿਉਂ ਦੱਬ ਗਈ ਸੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ? ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ’ਚ ਅੱਜ ਵਾਂਗ ਸੰਚਾਰ ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਵੀ ਘਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ ਸੀ। ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਦੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਹੇਠ ਲੁਕ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ BSF ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ’ਚ ਉਹ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦਰਜ ਹਨ—ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰ ਪ੍ਰਧਾਨ, 137ਵੀਂ ਬਟਾਲੀਅਨ, ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ: 23 ਸਤੰਬਰ 1991।
ਬਲਿਦਾਨ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਬੜਬਿਲ ਦੇ SDPO ਦੇਵੇਂਦਰ ਨਾਥ ਪਿੰਗੁਆ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਿਮਲ ਚਟਰਜੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪਤਵੰਤੇ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। SDPO ਦੇਵੇਂਦਰ ਨਾਥ ਪਿੰਗੁਆ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ BSF ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਬਲਿਦਾਨ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਹੀ, ਪਰ ਬੜਬਿਲ ਦੇ ਇਸ ਭੁੱਲੇ-ਬਿਸਰੇ ਹੀਰੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੁਣ ਹਰ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀ ਦੇ ਦਿਲ ’ਚ ਮਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜੋਤ ਜਗਾ ਰਹੀ ਹੈ।