ਭਾਰਤ ’ਚ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ 3,320 ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ, CSE ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 273 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 251 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 3,320 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, 42.5 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ, 128,334 ਘਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 47,244 ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ।

"Climate India 2026: An Assessment of Extreme Weather Events" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ 2022 ਤੋਂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਡਾਊਨ ਟੂ ਅਰਥ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮੌਸਮ-ਦਰ-ਮੌਸਮ, ਮਹੀਨਾ-ਦਰ-ਮਹੀਨਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਯੂਪੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਾਜ ਹਨ

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ, ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 64 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਈ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 44.6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰੇਨੇਜ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਫਦਰਜੰਗ ਵਿੱਚ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 8:30 ਵਜੇ ਖਤਮ ਹੋਏ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 41.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੈ। ਰਿਜ ਵਿੱਚ 49 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੈਨਿਕ ਫੋਰ ਅਤੇ ਮਹਿਪਾਲਪੁਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜਲਵਾਯੂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2022 ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ 16,303 ਮੌਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 65 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮੌਤਾਂ 2024 ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਯੂਪੀ 811 ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 286 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ 245 ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ

2022 ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 20.6 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਫਸਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। 2022 ਵਿੱਚ, 1.84 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2025 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵੱਧ ਕੇ 9.47 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ 4.25 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਫਸਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 2.83 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ 6.9 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ 2.3 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।

ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ

ਜਲਵਾਯੂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2026 ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 18 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਠੰਢੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਹੀਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸੀਐਸਈ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸੁਨੀਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਤਿਅੰਤ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ, ਡਰੇਨੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਪਾਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ 125 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਵਾਲਾ ਫਰਵਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਮੌਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਸੀ, ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਸਾਰੇ 122 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਹੜ੍ਹ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।