- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
1880 'ਚ ਗਈ ਸੀ 151 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ, ਕੀ ਨੈਨੀਤਾਲ 'ਚ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ 146 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ? ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਨੈਨੀਤਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਖੂਬਸੂਰਤ ਝੀਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੈਨੀਤਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹਿੱਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਨੈਨੀਤਾਲ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਭੂਸਖਲਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੂਸਖਲਨ 1880 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ 151 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
Posted By Sunita
Publish Date: Thu, 17 Sep 2026 04:07 PM (IST)
Updated Date: Thu, 17 Sep 2026 04:09 PM (IST)
ਨਿਰਮਲਾ ਬੋਹਰਾ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ -: ਨੈਨੀਤਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਖੂਬਸੂਰਤ ਝੀਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੈਨੀਤਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹਿੱਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਨੈਨੀਤਾਲ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਭੂਸਖਲਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੂਸਖਲਨ 1880 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ 151 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬੇਹੱਦ ਡਰਾਉਣੇ ਅੰਕੜੇ
ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ 'ਚ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਂਝੇ ਅਧਿਐਨ 'ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨੈਨੀਤਾਲ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਭੂਗਰਭੀ ਹਲਚਲ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਲਾਕੇ ਦੇ 24.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੂਸਖਲਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ, ਜਦਕਿ 59.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਦਰਮਿਆਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੈਨੀਤਾਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਧੱਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਿਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। 2017 ਤੋਂ 2024 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀ ਦੇ Sentinel-1A ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ Persistent Scatterer Interferometry (PSI) ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਇਸ ਖੋਜ 'ਚ ਬਲਿਆਨਾਲਾ ਖੇਤਰ 'ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਧੱਸਣ ਦੀ ਦਰ ਲਗਭਗ 8 ਤੋਂ 10 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ੇਰ-ਕਾ-ਡਾਂਡਾ ਖੇਤਰ 'ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ 6 ਤੋਂ 8 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ।