ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਦਾਲਾਂ? ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਸਰਕਾਰ, ਜਾਣੋ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਰੇਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਘੱਟ ਸਰਕਾਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਚਨਾ ਤੇ ਪੀਲੀ ਮਟਰ ’ਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਘੱਟ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Publish Date: Thu, 01 Oct 2026 03:22 PM (IST)
Updated Date: Thu, 01 Oct 2026 03:26 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਇੰਪੋਰਟਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਅਕਸਰ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਰੇਟ ਕਾਬੂ ’ਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਚਨਾ ਤੇ ਪੀਲੀ ਮਟਰ (ਯੈਲੋ ਪੀਜ਼) ’ਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਮੋਡਿਟੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ’ਤੇ ਖਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਖ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਰੇਟ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਫਿਲਹਾਲ ਚਨਾ ਦੇ ਇੰਪੋਰਟ ’ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀਲੀ ਮਟਰ ’ਤੇ 30 ਫੀਸਦੀ ਡਿਊਟੀ ਹੈ। ਤੂਰ ਤੇ ਉੜਦ ਦੇ ਇੰਪੋਰਟ ’ਤੇ 31 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਕੋਈ ਡਿਊਟੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੀ। ਚਨਾ ਤੇ ਪੀਲੀ ਮਟਰ ’ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ’ਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਚਨਾ, ਮੂੰਗ, ਮਟਰ ਤੇ ਤੂਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ’ਚ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੇਟ 3 ਤੋਂ 5 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧੇ ਹਨ। ਫਸਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ।
ਦਾਲ ਮਿਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ’ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਲਗਭਗ 12 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਅਸਮਾਨ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਸਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਕੇ ਤੇ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ।
ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਰਕਬੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਰੀਫ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਿਜਾਈ ਰਕਬਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 4 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ 117.13 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ’ਚ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਰਕਬਾ 115.30 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੂੰਗ ਦੀ ਬਿਜਾਈ 33.19 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ’ਚ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ 34.23 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ।
ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਵਧੀ ਚਿੰਤਾ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਅਸਰ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਜਾਈ ’ਚ ਹੀ ਅਨਿਯਮਿਤਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਸਗੋਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖਾਸ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਫਸਲ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੇ ਕੁੱਲ ਫਸਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਿਊਟੀ ’ਚ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਿਖੇਗਾ ਅਸਰ
ਸੰਭਾਵਿਤ ਡਿਊਟੀ ਕਟੌਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਦਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਈ ਸੀ।
ਇਸ ਤਹਿਤ ਕੱਚੇ ਪਾਮ ਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ’ਤੇ ਬੇਸਿਕ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾ ਕੇ 5 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਕੱਚੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਤੇਲ ’ਤੇ ਬੇਸਿਕ ਡਿਊਟੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।