- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਡਗਮਗਾਈ? ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਕਿਉਂ ਮੰਗਿਆ ₹7.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ?
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਰਿਆਲ, ਤੇਲ, ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਹੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਤਸਵੀਰ ਕੁਝ ਉਲਟ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਹੁਣ
Posted By Sunita
Publish Date: Wed, 02 Sep 2026 01:15 PM (IST)
Updated Date: Wed, 02 Sep 2026 01:16 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਰਿਆਲ, ਤੇਲ, ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਹੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਤਸਵੀਰ ਕੁਝ ਉਲਟ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਹੁਣ ਖੁਦ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਾਊਦੀ ਨੂੰ ਪਈ 8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲੋੜ
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਵਰੇਨ ਵੈਲਥ ਫੰਡ ਰਾਹੀਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਸ਼ੇਖਾਂ ਦੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕੁਝ ਬਦਲਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈੱਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸੈਂਟਰ (NDMC) ਲਗਭਗ 8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਿੰਡੀਕੇਟਿਡ ਲੋਨ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹7.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਅਰਾਮਕੋ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਈਨੈਂਸਿੰਗ ਵਿਕਲਪਾਂ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਨੇ ਤੋੜੀ ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ?
ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਆਖ਼ਿਰ ਇੰਨੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਹਿਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਊਰਜਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਨੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਦਬ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਾਊਦੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ?
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪੈਸਾ ਹੀ ਪੈਸਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਸਵੀਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ‘ਵਿਜ਼ਨ 2030’ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ MBS ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਤੇਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ, ਲਾਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਊਦੀ ਦਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਘਟਣ ਲੱਗੇਗਾ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗਾਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹੁਣ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।