- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ 'ਖ਼ਰਚਾ' ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇਗਾ! ਨਵੇਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡ ’ਚ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ
ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦਫ਼ਤਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ’ਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰੈਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਚਲਾਉਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੂਜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਉਣ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Fri, 07 Aug 2026 12:35 PM (IST)
Updated Date: Fri, 07 Aug 2026 12:38 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ, ਨਵੇਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡ ਤਹਿਤ ਵਰਕਪਲੇਸ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ (ਕ੍ਰੈਚ ਸਹੂਲਤ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
'ਸੋਸ਼ਲ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਕੋਡ, 2020 (COSS)' ਅਤੇ 'ਆਕੂਪੇਸ਼ਨਲ ਸੇਫਟੀ, ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਵਰਕਿੰਗ ਕੰਡੀਸ਼ਨਜ਼ ਕੋਡ (OSHWC), 2020' ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ’ਚ 50 ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕ੍ਰੈਚ (ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਹੂਲਤ) ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦਫ਼ਤਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ’ਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰੈਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਚਲਾਉਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੂਜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਉਣ।
ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ?
ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਤਹਿਤ, ਕ੍ਰੈਚ (ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਹੂਲਤ) ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
16 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਅਨੁਸਾਰ, OSHWC ਕੋਡ ਤਹਿਤ ਕ੍ਰੈਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ (ਜੈਂਡਰ) ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੋਡ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ 'ਔਰਤ', 'ਵਿਧਵਾ' ਅਤੇ 'ਇਕੱਲੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ-ਨਿਰਪੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰੈਚ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਬਦਲੇ ਭੱਤਾ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਅਸਲ ’ਚ ਕ੍ਰੈਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਨਕਦ ਕ੍ਰੈਚ ਭੱਤਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ₹500 ਪ੍ਰਤੀ ਬੱਚਾ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਲਈ (ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਪਵਾਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ) ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਦਿਨ ’ਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਕ੍ਰੈਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ (ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਤ)।
ਬੱਚੇ ਦੇ 15 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਵਾਰ ਨਰਸਿੰਗ ਬ੍ਰੇਕ (ਹਰ ਵਾਰ 15 ਮਿੰਟ)।
ਕ੍ਰੈਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ (15 ਮਿੰਟ ਤੱਕ)।
ਕ੍ਰੈਚ (ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ) ਲਈ ਮਿਆਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ CCTV ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸਟਾਫ਼ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ, ਹਵਾ-ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਚਿਤ ਵਿਵਸਥਾ, ਫ਼ਸਟ-ਏਡ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।