ਮੁੜ ਵਿਗੜੇਗਾ ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਜਟ, ਸਿਰਫ਼ 7 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ₹260/ਕੁਇੰਟਲ ਵਧੇ ਕਣਕ ਦੇ ਭਾਅ, FCI ਦੀ ਓਪਨ ਮਾਰਕੀਟ ਸੇਲ ਪਾਲਿਸੀ 'ਤੇ ਘਿਰੀ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (FCI) ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਈ-ਨੀਲਾਮੀ ਦੌਰਾਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੇ ਔਸਤ ਵਿਕਰੀ ਭਾਅ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹96 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ₹260 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਵਧ ਗਏ। ਕਣਕ ਮਿੱਲਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਲਾਮੀ ਦੇ ਭਾਅ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਘਟੀ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 20 Nov 2026 12:57 PM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Nov 2026 01:19 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (FCI) ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਈ-ਨੀਲਾਮੀ ਦੌਰਾਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੇ ਔਸਤ ਵਿਕਰੀ ਭਾਅ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ₹96 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ₹260 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਵਧ ਗਏ। ਕਣਕ ਮਿੱਲਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਲਾਮੀ ਦੇ ਭਾਅ ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਘਟੀ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਲੀਕਾਰ ਕਣਕ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਮਾ 300 ਟਨ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 500 ਟਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਕਿਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਵਧੇ ਭਾਅ? 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦਾ ਔਸਤ ਵਿਕਰੀ ਭਾਅ ₹2,901 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੀ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ₹2,641 ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ₹260 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦਾ ਔਸਤ ਭਾਅ ₹2,605 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹2,761 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ₹2,770 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹2,915, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ₹2,638 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹2,774, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ₹2,651 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹2,777 ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ₹2,829 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹2,925 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, FCI ਦੀ ਨੀਲਾਮੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੇ ਥੋਕ ਭਾਅ ਲਗਪਗ ਸਥਿਰ ਰਹੇ। NCDEX ਦੇ ਸਪਾਟ ਮਾਰਕੀਟ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੀਰਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਲ ਕੁਆਲਿਟੀ ਕਣਕ ਦਾ ਭਾਅ ₹3,069 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਸੀ। ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ₹3,075, ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ₹2,840 ਅਤੇ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ₹2,937 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਭਾਅ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਲਾਮੀ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਬਿਜ਼ਨਸਲਾਈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਕੀਮਤ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ FCI ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕਣਕ ਖਰੀਦ ਕੇ ਕੁਝ ਵਿਚੋਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਚ ਕੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਮੰਡੀ ਵਿਕਰੀ ਯੋਜਨਾ (OMSS) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਾ ਕੇ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਲਾਮੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਖੁਰਾਕ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ OMSS ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਰਮੂਲੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਲਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਣ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਦਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਧੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪੰਜਾਬ ਰੋਲਰ ਫਲੋਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਰੇਸ਼ ਘਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ OMSS ਤਹਿਤ ਕਣਕ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਪਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਣਕ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਿੱਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਟਾ, ਮੈਦਾ ਅਤੇ ਸੂਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਘਈ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੋਲੀਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਖਰੀਦ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਧਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡਿਪੂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਣਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਰੇਕ ਡਿਪੂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਘਟੇ ਖਰੀਦਦਾਰ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਨੀਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੀ ਨੀਲਾਮੀ ਦੇ 325 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 243 ਰਹਿ ਗਈ। ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 135 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 92 ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 66 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 40 ਰਹਿ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਨੀਲਾਮੀ ਦੇ ਲਗਪਗ ਬਰਾਬਰ ਰਹੀ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 31 ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਨੇ 500-500 ਟਨ ਕਣਕ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 10 ਹੀ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਸਕੇ। ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 92 ਸਫ਼ਲ ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 31 ਨੇ 500 ਟਨ ਕਣਕ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਨੂੰ ਕਣਕ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ 24 ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੇ FCI ਵੱਲੋਂ ਵੇਚੀ ਗਈ ਕੁੱਲ 22,000 ਟਨ ਕਣਕ ਦਾ ਲਗਪਗ 55 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 13 ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੇ 500-500 ਟਨ ਕਣਕ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ।