ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ’ਤੇ, ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਛੇ ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ; RBI ਦੀ ਅਪਰ ਲਿਮਟ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰ ਗਈ ਕਰਾਸ

ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 2 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ (MoSPI) ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅੰਕੜਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਵਧ ਕੇ 6.09% ਹੋ ਗਈ ਹੈ ।

ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (CPI) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 5.54% ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, ਮਹਿੰਗਾਈ 6% ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 6.2% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅੰਕੜੇ CPI ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਲੜੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਵਾਂ ਅੰਕੜਾ ਅਧਾਰ ਸਾਲ 2024 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 6.63 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 5.41 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।

ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ RBI ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ

ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ 6% ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦਾ ਮੱਧਮ-ਮਿਆਦ ਦਾ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ ਟੀਚਾ 4% ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ 2% ਤੋਂ 6% ਦੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਬੈਂਡ ਹਨ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘੱਟ ਰਹੀਆਂ?

ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਕੇ 8.94% ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ 7.74% ਸੀ। ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਅਨੁਸਾਰੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 9.09% ਅਤੇ 8.68% ਸਨ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ (116.22 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਲਸਣ (60.74 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ (52.39 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਅਦਰਕ (48.32 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ (47.30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਨਾ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੂ (-14.24 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਫੁੱਲ ਗੋਭੀ (-10.57 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਨਾਰੀਅਲ (-5.60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਬੈਂਗਣ (-3.34 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਅਤੇ ਬੰਦਗੋਭੀ (-1.92 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕਿਹੜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹੈ?

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (7.29 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਤੇਲੰਗਾਨਾ (7.26 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (7.25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ), ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (7.19 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ (7.17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰੋਸਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਫੀਲਡ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਫੀਲਡ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 1,407 ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (ਆਨਲਾਈਨ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ 1,465 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਦੌਰੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡੇਟਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੌਰਾਨ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਰ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।