ਬੈਂਕ FD ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਡਾਕਖਾਨੇ ਦਾ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ, ਜਾਣੋ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਭਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਗੱਲ

ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬੈਂਕ ’ਚ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (Bank FD Interest Rate) ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜ਼ਰਾ ਰੁਕੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਵਿਆਜ ਦਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਦਰਅਸਲ, ਡਾਕਖਾਨੇ ਦੀ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (Post Office Time Deposit) ਯੋਜਨਾ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਰਿਟਰਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਐੱਫਡੀ ਜਾਂ ਡਾਕਖਾਨੇ ਦੇ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਹੈ ਡਾਕਖਾਨੇ ਦਾ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ?

ਇਹ ਵੀ ਐੱਫਡੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ’ਚ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ 1 ਸਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ 6.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 7.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦਾ ਵਿਆਜ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਐੱਫਡੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ₹1,000 ਨਾਲ ਇਸ ’ਚ ਖਾਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਰੂਲ ਆਫ਼ 72?

ਰੂਲ ਆਫ਼ 72 ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਣ ’ਚ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਲੱਗਣਗੇ। ਇਸ ’ਚ 72 ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨਾਲ ਭਾਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ 7.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ:

72 ÷ 7.5 = 9.6 ਸਾਲ

ਭਾਵ, ਇਸ ਵਿਆਜ ਦਰ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੈਸਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਣ ’ਚ ਲਗਭਗ 9 ਸਾਲ 7 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਐੱਫਡੀ ਲਈ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਪੈਸਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋਣ ’ਚ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟੈਕਸ ’ਚ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲੇਗਾ ਫਾਇਦਾ?

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟੈਕਸ ’ਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 80C ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੁਸੀਂ ₹1.5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਟੈਕਸਯੋਗ ਆਮਦਨ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਵੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਐੱਫਡੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ’ਤੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਕੌਣ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਖਾਤਾ?

ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਾਕਖਾਨੇ ’ਚ ਇਹ ਖਾਤਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਲਗ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਂਝਾ ਖਾਤਾ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਖਾਤਾ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਖਾਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।