ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਪਲਟਿਆ ਖੰਡ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮੀਕਰਨ, ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ ਤੇ ਐਥੇਨੌਲ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਸੰਕਟ 'ਚ ਘਿਰੀਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਖੰਡ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ, ਸ਼ਰਬਤ (ਸਿਰਪ) ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਗੁੜ (ਮੋਲੇਸਿਸ) ਤੋਂ ਐਥੇਨੌਲ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੰਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
Publish Date: Fri, 13 Nov 2026 10:51 AM (IST)
Updated Date: Fri, 13 Nov 2026 10:52 AM (IST)
ਰਾਕੇਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਲਖੀਮਪੁਰ - ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਖੰਡ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ, ਸ਼ਰਬਤ (ਸਿਰਪ) ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਗੁੜ (ਮੋਲੇਸਿਸ) ਤੋਂ ਐਥੇਨੌਲ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੰਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਖੰਡ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਗੁੜ ਤੋਂ ਐਥੇਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਨਾਜ ਆਧਾਰਿਤ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗੀ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਐਥੇਨੌਲ ਦੀਆਂ ਘਟੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਖਾਸ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਗੁਲਰੀਆ ਅਤੇ ਕੁੰਭੀ ਦੀ ਬਲਰਾਮਪੁਰ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲ, ਅਜਬਾਪੁਰ ਦੀ ਡੀਸੀਐਮ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ, ਗੋਲਾ ਅਤੇ ਖੰਭਾਖੇੜਾ ਦੀ ਬਜਾਜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਤੇ ਐਰਾ ਅਸਟੇਟ ਸਥਿਤ ਗੋਬਿੰਦ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਿਤੌਲੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੱਬਾਸਪੁਰ (ਔਰੰਗਾਬਾਦ) ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਸ ਸਪਿਰਿਟਸ ਦੀ ਡਿਸਟਿਲਰੀ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਉਪ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਐਥੇਨੌਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਗੁੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਥੇਨੌਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੰਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ, ਸਿਰਪ ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਗੁੜ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੀ-ਹੈਵੀ ਗੁੜ ਦੇ ਸੀਮਤ ਵਿਕਲਪ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਕ੍ਰਿਸਿਲ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਮਾਰਜਿਨ 1.4 ਤੋਂ 1.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਤੱਕ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਖੰਡ ਅਤੇ ਐਥੇਨੌਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗੀ ਮੱਕੀ ਨੇ ਅਨਾਜ ਆਧਾਰਿਤ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਨਾਜ ਆਧਾਰਿਤ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਐਥੇਨੌਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਸਮੇਤ 71.86 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 68.86 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲਖੀਮਪੁਰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕੀਮਤ 2,753 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਪਲੀਆ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਉਪਲਬਧ ਕੀਮਤ 2,250 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਰਹੀ। ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਘਟੀ ਹੋਈ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ ਵਿਚਕਾਰ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਦਾ ਫਰਕ ਵਧਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀ ਦਾਣੇ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਸਰ ਐਥੇਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਡੀਡੀਜੀਐੱਸ (DDGS) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਆਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਜਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ, ਡੇਅਰੀ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਪੋਲਟਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਲਗਭਗ 70 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਐਥੇਨੌਲ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਆਧਾਰਿਤ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਆਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰਹੇਗੀ। — ਅਜੈ ਤਿਵਾਰੀ, ਜੀਐੱਮ ਡਿਸਟਿਲਰੀ, ਜੁਆਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਐਰਾ।
ਮੱਕੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਰਕਬੇ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। — ਗਿਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ, ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ।
ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਐਥੇਨੌਲ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖੰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਗੰਨੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੰਨੇ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। — ਜਤਿੰਦਰ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੰਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ।