ਯੁੱਧ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਢਾਲ ਬਣੇਗਾ 'ਭਾਰਤ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪੂਲ', 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਾਰੀ
ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੜ-ਬੀਮਾ (reinsurance) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 100 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਰਾਖਵੇਂ ਫੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
Publish Date: Sun, 27 Sep 2026 04:48 PM (IST)
Updated Date: Sun, 27 Sep 2026 04:55 PM (IST)
ਬਿਜਨਸ ਡੈਸਕ : ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਵਧਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 'ਇੰਡੀਆ ਮਰੀਨ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪੂਲ' (BMIP) ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਜੰਗ-ਸਬੰਧੀ ਖਤਰਿਆਂ (war-risk) ਦੇ ਬੀਮੇ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਹੂਲਤ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗ-ਸਬੰਧੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਬੀਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 35 ਤੋਂ 40 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਰਕਾਰੀ ਤੱਥ-ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 7 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਇਸ ਪੂਲ ਨੇ 3,000 ਕਾਰਗੋ ਵਾਰ-ਰਿਸਕ (ਜੰਗ-ਸਬੰਧੀ ਖਤਰੇ) ਪਾਲਿਸੀਆਂ, 92 ਹਲ (ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਢਾਂਚੇ) ਵਾਰ-ਰਿਸਕ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਅਤੇ 3 'ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਇੰਡੈਮਨਿਟੀ' (P&I) ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
BMIP ਉਹਨਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹਲ (hull) ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧੀਨ ਹਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ।
ਇਸ ਨੂੰ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ 13,906.50 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਕਵਰੇਜ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹਲ (ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਢਾਂਚੇ), ਕਾਰਗੋ, P&I ਅਤੇ ਜੰਗ-ਸਬੰਧੀ ਖਤਰਿਆਂ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। BMIP ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਕਵਰੇਜ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ, ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੜ-ਬੀਮਾ (reinsurance) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 100 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਰਾਖਵੇਂ ਫੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ BMIP ਨੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੰਗ-ਸਬੰਧੀ ਖਤਰਿਆਂ ਅਤੇ P&I ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਘਟਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਅਨੁ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਅਤੇ ਆਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ-ਸੰਭਾਵੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੂਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।
ਇਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਕਰਾਅ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ, ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰਕ ਰੂਟਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਤੱਥ ਸ਼ੀਟ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ BMIP ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੰਚਾਲਨ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।