- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਹੁਣ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ ਈਥਾਨੌਲ ? ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2026-27 ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜ਼ੀਰੋ ਡਾਇਵਰਜ਼ਨ, ਖੰਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ
ਖੰਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2026-27 ਦੇ ਈਥਾਨੌਲ ਸਪਲਾਈ ਸਾਲ ਲਈ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਖੰਡ ਨੂੰ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਟੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ, ਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਮੋਲੇਸਿਸ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈ ਬੋਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Sat, 17 Oct 2026 01:56 PM (IST)
Updated Date: Sat, 17 Oct 2026 01:57 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਖੰਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2026-27 ਦੇ ਈਥਾਨੌਲ ਸਪਲਾਈ ਸਾਲ ਲਈ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਖੰਡ ਨੂੰ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਟੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ, ਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਅਤੇ ਬੀ-ਹੈਵੀ ਮੋਲੇਸਿਸ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈ ਬੋਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਪਲਾਈ ਸਾਲ ਲਈ 11 ਅਰਬ ਲੀਟਰ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਵਾਸਤੇ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ, ਟੁੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ (FCI) ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦੇ ਗਏ ਵਾਧੂ ਚੌਲਾਂ ਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਕ ਬੋਲੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖੰਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ੋਰ
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਡ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਗੰਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਖੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਕੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਖੰਡ ਨੂੰ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਬਦਲੀ
ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵੇਂ ਟੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 71.86 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 68.86 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਰਾਸ਼ੀ 5.79 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 2.79 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਮੱਕੀ ਉਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਮੰਗ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਸਲ ਅਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਈਥਾਨੌਲ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਿੰਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਖੰਡ ਅਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਲਾਉਣ, ਯਾਨੀ E20, ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਟੀਚੇ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁਣ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਉਪਲਬਧ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ’ਤੇ ਕੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਮਤ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਮੋਲੇਸਿਸ ਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੰਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਿਸਾਨਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਮੰਗ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਖ਼ਰੀਦ ਪ੍ਰਬੰਧ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ, ਈਥਾਨੌਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਬੰਧੀ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।