ਕ੍ਰਿਪਟੋ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ! ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਪਹੁੰਚ ਮੂਲ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ (PPPs) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
Publish Date: Sat, 03 Oct 2026 04:15 PM (IST)
Updated Date: Sat, 03 Oct 2026 04:21 PM (IST)
ਏਜੰਸੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦੇਸ਼ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਲੇਜਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ' ਅਤੇ ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਲੇਜਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪਰ ਮੁਦਰਾ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਖੁਦ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਲੇਜਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰੈਡਿਟ/ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ) ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਕੋਡ ਜਾਂ ਟੋਕਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੌਟਿਲਿਆ ਇਕਨਾਮਿਕ ਕਨਕਲੇਵ 'ਚ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਕੌਟਿਲਿਆ ਇਕਨਾਮਿਕ ਕਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਪਹੁੰਚ ਮੂਲ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ (PPPs) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।"
ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਨੇ 'ਮੁਦਰਾ ਇਕਸਾਰਤਾ' (currency uniformity) ਭਾਵ ਪੈਸੇ ਦਾ ਇੱਕਸਾਰ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਭਰਦੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਬਾਰੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਭੁਗਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਰਚੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਫੰਡ ਸੀਮਤ ਹਨ, ਖਰਚੇ ਵਧੇ ਹਨ: ਮਲਹੋਤਰਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫੰਡ ਸੀਮਤ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਖਰਚੇ ਵਧੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (bond yields) ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
RBI ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਸਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।