- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ITR ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ ਇਹ ਕਾਗਜ਼, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਮੁਸ਼ਕਲ! ਜਾਣ ਲਓ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ਇਹ ਡਾਕੂਮੈਂਟਸ?
ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ (ITR Filing) ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਕਦਮ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ (Income Tax Department) ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਹੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (Documents) ਹੋਣੇ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵਿਆਂ (Claims) ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੋ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 20 Jul 2026 03:57 PM (IST)
Updated Date: Mon, 20 Jul 2026 04:01 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ (ITR Filing) ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਕਦਮ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ (Income Tax Department) ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਹੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (Documents) ਹੋਣੇ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵਿਆਂ (Claims) ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੋ।
ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ITR ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ITR ਫਾਈਲ ਦੀ ਫੋਟੋ ਕਾਪੀ
Form 16
Form 26AS
AIS (Annual Information Statement)
ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ
ਟੈਕਸ ਪੇਮੈਂਟ ਚਲਾਨ
ਸੈਲਰੀ ਸਲਿੱਪ
ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਬੂਤ
ਹੋਮ ਲੋਨ ਵਿਆਜ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਨੋਟਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਜਾਂ ਕਲੇਮ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟਆਊਟ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਕਾਪੀ (ITR Physical Documents) ਰੱਖਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼, ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਪੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟਆਊਟ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੀਏ ਰਿਕਾਰਡ?
ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ITR ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫਾਈਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ, ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲ ਜਾਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇਨਕਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਟੈਕਸਪੇਅਰ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਰੋਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੈਲਰੀਡ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ (Salaried Employees) ਲਈ ਫਾਰਮ 16 ਅਤੇ ਸੈਲਰੀ ਸਲਿੱਪ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿੱਲ, ਇਨਵੌਇਸ ਅਤੇ ਅਕਾਊਂਟ ਬੁੱਕਸ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।