ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਹਨ। ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਾਲ ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਜਿੰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਵੀ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭੌਤਿਕ ਸੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀ ਸਕਦਾ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਜਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅਚਮਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਾਣੀ ਹੱਥ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ, ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ, ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।