ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਦੀਵਾਲੀ ਤੇ ਰੰਗੋਲੀ, ਜਾਣੋ ਇਸ ਮਹੱਤਵ

By Neha diwan2024-10-21, 16:00 ISTpunjabijagran.com

ਰੰਗੋਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?

ਰੰਗੋਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਝਲਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਧਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਵੀ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ

ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ

ਰੰਗੋਲੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਆਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਾਰ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਫੁੱਲ, ਪੰਛੀ ਆਦਿ। ਉਹ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ।

ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ

ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗੋਲੀ ਨੂੰ ਚੌਕ ਪੂਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰੰਗੋਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੰਗੋਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੇਰਲ 'ਚ ਰੰਗੋਲੀ ਨੂੰ ਪੁਕਲਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ

ਰੰਗੋਲੀ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਚ ਕੋਲਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰੰਗੋਲੀ ਨੂੰ ਮੁੱਗੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਕੁਮਕੁਮ ਨਾਲ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ

ਪਹਿਲਾਂ ਰੰਗੋਲੀ ਘਰ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੰਗੋਲੀ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਬਣਾਓ ਨਰਮ ਤੇ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ