ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਬਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਹੜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਗਨੀਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਨ ਤਿਲ, ਗੁੜ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਰੇਵੜੀ, ਗਜਕ ਆਦਿ ਨੂੰ ਅੱਗ 'ਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਲੋਹੜੀ 'ਤੇ ਅੱਗ ਕਿਉਂ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਬਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅਗਨੀਦੇਵ ਨੂੰ ਤਿਲ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਦੀ ਬਣੀ ਮਿਠਾਈ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ 'ਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਸਤੀ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਅਗਨੀਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ, ਰੇਵਾੜੀ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।