ਮਿੱਟੀ, ਕਾਂਸੀ, ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਸਮੇਤ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧਾਤੂ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਟੇ ਦੇ ਬਣੇ ਦੀਵੇ ਦਾ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਟੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਆਟੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਣਾ ਕੇ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੱਤਿਆ ਨਰਾਇਣ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਟੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਧਾਤ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਟੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਟੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਮਾਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਆਟੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਾਂਤਰਿਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਟੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਟੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟਦੀ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁੱਖਣਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਦੇ ਬਣੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੀਵੇ ਇਕੱਠੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਲਈ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਜਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਜੀ ਲਈ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ।