ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ, 1940 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੈਪਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਜਾਂ ਡੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਜਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮਰੀਜ਼ ਇਸਨੂੰ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੈਪਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਜਾਂ ਡੱਬਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈ ਦੇ ਰੈਪਰ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ ਜਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਮਾਲਕ ਦਵਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੈਪਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਡਿਊਲ H ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈ ਸਿਰਫ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ 'ਤੇ ਹੀ ਵੇਚੀ ਜਾਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਿਸਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈ ਦੇ ਰੈਪਰ 'ਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਦਵਾਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਨਾਲ ਵੇਚੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਸਟੀਰੌਇਡ, ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਜਾਂ ਨਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੈਪਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ Rx ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਨੁਸਖ਼ੇ 'ਤੇ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਰੈਪਰ 'ਤੇ XRx ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਬਾਹਰੋਂ ਨਾ ਖਰੀਦੋ।