ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ, ਭਾਵ 24 ਘੰਟੇ ਸਖਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਵਰਤ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਪ੍ਰਦੋਸ਼’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਸ਼ਾਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ’ ਜਾਂ ‘ਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ’।
ਫਰਵਰੀ 2024 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਰਤ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬੁਧ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਰਤ ਹੈ।
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਰੀਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: 7 ਫਰਵਰੀ, ਬੁੱਧਵਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ 02:02 ਵਜੇ ਤੇ ਸਮਾਪਤ: 8 ਫਰਵਰੀ, ਵੀਰਵਾਰ, ਸਵੇਰੇ 11:17 ਵਜੇ। ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ ਬੁੱਧਵਾਰ, 7 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਾਮ 06:05 ਤੋਂ 08:41 ਵਜੇ ਤੱਕ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਲਈ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ 'ਚ ਵਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਇਸ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।