ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਲਗਪਗ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ, ਟੀਵੀ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਲੈਣਾ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਖੇਡਣਾ, ਕਾਰਟੂਨ ਦੇਖਣਾ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੱਚੇ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫੋਨ ਜਾਂ ਟੈਬਲੇਟ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਦਨ ਮੋੜਨ ਨਾਲ ਸਰਵਾਈਕਲ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਝੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉੱਪਰਲੀ ਪਿੱਠ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉੱਠ ਜਾਂਦੈ।
ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਖੁਜਲੀ, ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਘੱਟ ਝਪਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਡ ਵੀ ਆਫ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਫਿਟਨੈਸ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਲਚਕਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 2-5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਰੱਖੋ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ 2 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਨਾ ਦਿਓ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰੋ।
ਹਰ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਅਤੇ 20 ਫੁੱਟ ਦੂਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪਿੱਠ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹਰ 30-45 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਸਟ੍ਰੈਚ, ਜੰਪਿੰਗ ਜੈਕ ਜਾਂ ਡਾਂਸ ਬ੍ਰੇਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬੇਅਰਾਮੀ ਜਾਂ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਗਰਦਨ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਸੌਣ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਡਿਜੀਟਲ ਲਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ)।