ਆਖ਼ਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇੰਟਰਨੈੱਟ? ਜਾਣੋ

By Neha diwan2024-02-19, 16:53 ISTpunjabijagran.com

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ

ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ

ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇਕਨਾਮਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ ਸਮੇਤ ਦੋ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।

ਆਰਡਰਿੰਗ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ (ISPs)

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਯਾਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ (SP) ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ISPs ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬਲਾਕਿੰਗ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪੁਆਇੰਟ (IXPs)

IXPs ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ISPs ਡੇਟਾ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਕਾਨੂੰਨ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕੌਣ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਬਲਾਕਿੰਗ ਗੇਟਵੇ ਰਾਊਟਰ

ਗੇਟਵੇ ਰਾਊਟਰ ਉਹ ਯੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਗੇਟਵੇ ਰਾਊਟਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

DNS ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰਨਾ

DNS ਡੋਮੇਨ ਨਾਮ ਸਿਸਟਮ ਸਰਵਰ ਉਹ ਸਰਵਰ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਇਸਦੇ IP ਐਡਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ DNS ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਕੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰਨਾ

ਸਰਕਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ

ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਜਾਂ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਾਣੋ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ 'ਚ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸਿਰਫ਼ 7 ਦਿਨ