Jyotirlinga in India: ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਨ 12 ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਜਾਣੋ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਪੌਰਾਣਿਕ

By Neha Diwan2023-02-07, 11:12 ISTpunjabijagran.com

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਸੋਮਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਗੁਜਰਾਤ

ਸੋਮਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦੂਜੇ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਉਜੈਨ

ਇਸ਼ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ 12 ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਿਰਫ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਓਮਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਖੰਡਵਾ

ਓਮਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 4 ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੰਡਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 5ਵੇਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਨਾਮਕ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਭੀਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਭੀਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 6ਵੇਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੀਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਸਹਿਯਾਦਰੀ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਬਾਬਾ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਬਾਬਾ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 7ਵੇਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿੰਬਕੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਇਸ਼ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 8ਵੇਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਸਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਰੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪਰਬਤ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Baidyanath Jyotirlinga, ਝਾਰਖੰਡ

ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦੈ ਇਹ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸੰਥਾਲ ਪਰਗਨਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਇਸ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਿਤਾਭੂਮੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਗੁਜਰਾਤ

ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 10ਵੇਂ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬੜੌਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੋਮਤੀ ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ

ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ 11ਵਾਂ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਤਿਰਲਿੰਗ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਮਨਾਥਮ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਘੁਸ਼ਮੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਘੁਸ਼ਮੇਸ਼ਵਰ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ 12 ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਭਾਜੀ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਇਸ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੈਲਾਸ਼ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ

ਗੁਰੂ-ਰਾਹੂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ 3 ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ਸਾਵਧਾਨ