ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜੇਐੱਨਐੱਨ : Social Media Online Fraud: ਜੇ ਤੁਸੀਂ WhatsApp, Twitter, Facebook, Instagram ਤੇ ਦੂਜੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਮਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਹੋ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ (Social Media) ਦੋਸਤਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਵਰਕਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ Online Fraud ਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਮਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਮੈਸੇਜ ਰਿਸੀਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਤੋਹਫੇ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਕੁਝ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨਵਾਈਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਰਸਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਯੋਜ਼ਰਜ਼ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕੁਝ ਐਪਸ ਜਾਂ ਮਾਲਵੇਅਰ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਫੋਨ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਤੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਯੂਜਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਨਾਂ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਪਾਸਵਰਡ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦੇ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਰਮ ਜਾਅਲੀ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਅਲੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਹੈਕਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਅਜਿਹੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਫਸਣ ਲਈ, ਯੋਜਰਜ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ - online ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ:

1. ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਕੁਝ ਵੀ ਮੁਫਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

2. ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੁੱਛੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਘੁਟਾਲਾ ਸਮਝੋ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਇਜ਼ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਵੇਰਵੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇਗਾ।

3. banking details ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਰੈਡਿਟ ਤੇ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਜ ਨੰਬਰ CVV, PIN, Internet Banking User ID, Internet Banking Password ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

4. ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੀ ਓਟੀਪੀ (ਵਨ ਟਾਈਮ ਪਾਸਵਰਡ) ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਖਾਤੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੱਕ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Posted By: Rajnish Kaur