ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜੇਐਨਐਨ : ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਤੀਰ ਅਤੇ ਕਮਾਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਇਹ ਰਮਾਇਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਡ਼ੇ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੀਰ ਅਤੇ ਕਮਾਨ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਧਾਰਨਾ ਰੌਬਿਨਹੁੱਡ ਦੀ ਪਸੰਦ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਮੱਧਯੁਗੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਕਲਪਨਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਕ ਸਧਾਰਨ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਕੋਰਡੇਡ ਬਾਲਸਟ੍ਰਿੰਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਬਾਂਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦੇ

ਪਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਉੱਨਤ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੀਰ ਕਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਬਾਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਰਬਨ ਬਹੁਤ ਲਚਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਜੋ ਤੀਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੋਬਿਨਹੁੱਡ ਤਕ ਦੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹਨ।

ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੀਰ ਅਤੇ ਕਮਾਨ

ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਇਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਕੋਚ ਪੂਰਨਿਮਾ ਮਹਤੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਕੜ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੱਕੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਭਾਰ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰਿੰਗ (ਧਨੁਸ਼) 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚਣ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਕਮਾਨ-ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿਸਟਲ ਵਰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਉਪਕਰਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚਿਪਕੀ ਹੋਈ ਉਹ ਵੱਡੇ ਡੰਡੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੰਡਿਆਂ ਨੂੰ 'ਸਟੇਬਲਾਈਜ਼ਰਜ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਡੰਡੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇਕ ਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭਾਰ ਜਡ਼੍ਹਤਾ (ਇਨਰਸ਼ੀਆ) ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਸਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੰਪਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜਜ਼ਬ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਕਮਾਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ 75 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ

ਇਸ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਕਮਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਏਟ ਪ੍ਰੋਡੀਜੀ ਅਤੇ ਹੋਏਟ ਫਾਰਮੂਲਾ ਰਿਕਰਵ ਰਾਈਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਚਾਰੂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਉਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰਵਾਇਤੀ ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਐਡਵਾਂਸਡ ਕਮਾਨ ਦੀ ਕੀਮਤ 75,000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਆਊਟਡੋਰ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਲਾਈਟਵੇਟ ਕਾਰਬਨ ਤੀਰ

ਓਲੰਪਿਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਆਊਟਡੋਰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਅਲਟਰਾ ਲਾਈਟਵੇਟ ਕਾਰਬਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਤੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਲੰਪਿਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ 70 ਮੀਟਰ (230 ਫੁੱਟ) 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨਡੋਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਟੀਚੇ 18 ਮੀਟਰ (60 ਫੁੱਟ) ਹਨ। ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਤੀਰ ਇਨਡੋਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਨਾਲ ਬਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰੀ ਹਨ।

ਇਨਡੋਰ ਗੇਮਜ਼ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਤੀਰ

ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਿਆਰ (ਜਾਂ, ਵਧੇਰੇ ਸਟੀਕ ਹੋਣ ਲਈ, ਉੱਚ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ 7075 ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਮਿਆਰ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ) ਤੀਰ ਨੂੰ ਈਸਟਨ X10s ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਤਲੀ-ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਕੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਫਾਈਬਰ ਤੀਰ 1996 ਅਟਲਾਂਟਾ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ ਹਰੇਕ ਓਲੰਪਿਕ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Posted By: Ramandeep Kaur