ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜੇਐਨਐਨ : ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੁਣ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਦੀ ਬਹਾਰ ਸੀ। ਕਿਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਾਮਣ, ਕਿਤੇ ਹਲਵਾ, ਕਿਤੇ ਖੀਰ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਜਲੇਬੀ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਹਾਇਕਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਿੰਨੀ (ਮਠਿਆਈਆਂ) ਦਾ ਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਖੋਏ ਦੀ ਪਿੰਨੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਦੇ ਖੀਰ ਅਤੇ ਕਦੇ ਹਲਵਾ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਲੇਬੀ ਤਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਟੈਂਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਬਣਦੀ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਕਾਰਨ, ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਭੀੜ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੰਬੂ ਇੱਥੇ ਤੰਬੂਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਜਾਡ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਚੁੱਲੇ ਵੀ ਸੁੰਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਕਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬਲ਼ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਗਾਜਰ ਦਾ ਹਲਵਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਮਿਠਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਇਥੇ ਲੱਡੂ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਹਾਲੇ ਤਕ ਇਥੇ ਡਟੇ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਟੈਂਟਾਂ ਵਿਚ, ਦੋ ਵਕਤ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਡਿਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਕ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਥੇ ਮਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਨ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭੀੜ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਿੰਨੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੰਡਣ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿਧਰੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੌਟਾਲਾ ਇਥੇ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਲੱਡੂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਥੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਫੋਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ।

ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਅਤੇ ਦਾਗੀ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ

ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨੀ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਹਰਿਆਣੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਟੀਕਰੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਪਰ ਉਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ। ਪਰ 26 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਵਿਖੇ ਇਕ ਟਰੈਕਟਰ ਰੈਲੀ ਵਿਚ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਨੀਅਤ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਈ ਇਕ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗ ਫੜ ਲਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਵੀ ਗਿਆ ਤੇ ਝੂਠਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁਣ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਗਏ।

Posted By: Ramandeep Kaur