ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜੇਐੱਨਐੱਨ : ਸਰਦੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸੰਕਟ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਣੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿਚ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਧੂੰਏ ਦੀ ਵੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾੰ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਸਟੀਕ ਗਿਣਤੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਸਾ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪਰੋਂ ਲੰਘੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (IARI) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗਾਂ ਤੋਂ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ।

ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁੰਦੈ ਧੋਖਾ

ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਰਾਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਸਰਗਰਮ ਇੱਟ ਭੱਠਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਧੋਖਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤੋਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ GIS ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠਿਆਂ ਤੇ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੀ ਤਸਵੀਰ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਸ਼ੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅੱਗ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਹ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜੀ ਗਈ ਸੀ।

Posted By: Rajnish Kaur