ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (NIA) ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰਾਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (NIA) ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰਾਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ GoPro ਕੈਮਰਾ, ਜੋ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ (LeT) ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਕੈਮਰਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਾਚੀਗਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਅੱਤਵਾਦੀ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2025 ਨੂੰ ਪਹਿਲਗਾਮ ਦੇ ਬੈਸਰਨ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 26 ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਲਾਨੀ ਸਨ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
GoPro ਕੈਮਰਾ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ?
ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ GoPro ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਭਰਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜਦੋਂ NIA ਨੇ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਅਮਰੀਕਾ-ਅਧਾਰਤ ਕੰਪਨੀ GoPro Inc. ਦੁਆਰਾ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਤਰਕ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਪਲਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਕੈਮਰਾ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਮਰਾ ਸ਼ਾਇਦ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਲਸ਼ਕਰ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਉਪਕਰਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਬੈਸਰਨ ਹਮਲੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਸੰਚਾਲਨ ਵੇਰਵੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਯੰਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਪਤਾ ਚੀਨ ਤੱਕ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।"
ਕੈਮਰਾ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਮਰਾ ਸ਼ਾਇਦ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਲਸ਼ਕਰ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਉਪਕਰਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਬੈਸਰਨ ਹਮਲੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਸੰਚਾਲਨ ਵੇਰਵੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਯੰਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਪਤਾ ਚੀਨ ਤੱਕ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।"