ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਏਐਨਆਈ: 21 ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਖਾਸ ਸਬੰਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਲ ਹੈ।

ਹਰ ਸਾਲ 21 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸਾਲ 1966 ਵਿੱਚ 21 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫੋਰਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅੱਜ ਇਡੀਅਟ ਬਾਕਸ ਬਾਰੇ ਜੋ ਅੱਜ ਬੋਲ ਕੇ ਹੀ ਚੈਨਲ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਟੀਵੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ

ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਮੋਬਾਈਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਟੀ.ਵੀ. ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਟੀਵੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉਠਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਉਸ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੋਫੇ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦਾ ਰਿਮੋਟ ਹੱਥ 'ਚ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਮਜ਼ਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਚਲਾਉਣ 'ਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰਮਾਇਣ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧੂਪ ਧੁਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਚਾਹੋ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਬਦ?

ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਟੈਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦੇਖਣਾ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਾਲ 1927 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਖੋਜੀ ਫਿਲੋ ਟੇਲਰ ਫਾਰਨਸਵਰਥ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਚਾਰਲਸ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਜੇਨਕਿੰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਟੇਸ਼ਨ, W3XK ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਵੀ 1924 ਵਿੱਚ ਬਕਸੇ, ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪੱਖੇ ਦੀਆਂ ਮੋਟਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਜੌਨ ਲੋਗੀ ਬੇਅਰਡ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਟੀਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਮ ਇਡੀਅਟ ਬਾਕਸ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਟੀਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਟੀਵੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਸਕਾਟਿਸ਼ ਖੋਜੀ ਬੇਅਰਡ 3 ਜੁਲਾਈ, 1928 ਨੂੰ ਰੰਗ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। 1930 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਚਾਰਲਸ ਜੇਨਕਿੰਸ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਲਰ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਸਾਲ 1904 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਖੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਦ ਕਵੀਨਜ਼ ਮੈਸੇਂਜਰ ਸੀ ਜੋ 11 ਸਤੰਬਰ 1928 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 40 ਮਿੰਟ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਮਾ ਸੀ। ਇਹ Schenectady, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟੇਸ਼ਨ WGY ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਦੋਂ ਆਇਆ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 15 ਸਤੰਬਰ 1959 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਧੀਨ ਆਇਆ। ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਰਲਡ ਆਫ ਕਲਰ ਦਾ ਸਤੰਬਰ 1961 ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1965 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ ਬੁਲੇਟਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1 ਘੰਟੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।

ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਟੀਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ 1975 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਚੇਨਈ, ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1 ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਸੀ ਜੋ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 394 ਹੋ ਗਿਆ।

Posted By: Sandip Kaur