ਕੀ ਵਾਕਈ Wi-Fi ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ? ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸੀ ਇਸ ਡਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੱਕ ਸਾਡਾ ਸਮਾਰਟਫੋਨ, Wi-Fi ਰਾਊਟਰ ਅਤੇ ਬਲੂਟੁੱਥ ਡਿਵਾਈਸ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਗੈਜੇਟਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ?

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ Wi-Fi ਅਤੇ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਐਕਸਪਰਟਸ?

ਮੈਰਿੰਗੋ ਏਸ਼ੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨਿਊਰੋ ਐਂਡ ਸਪਾਈਨ (MAIINS) ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ (Research) ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੋਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਯੋਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਬਨਾਮ ਨਾਨ-ਆਯੋਨਾਈਜ਼ਿੰਗ (Ionizing vs Non-Ionizing)

ਡਾਕਟਰ ਗੁਪਤਾ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਫੋਨ ਅਤੇ Wi-Fi ਤੋਂ ਜੋ ਤਰੰਗਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਸ (Radiofrequency Electromagnetic Fields) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਨਾਨ-ਆਯੋਨਾਈਜ਼ਿੰਗ' ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਐਕਸ-ਰੇ ਜਾਂ ਗਾਮਾ ਕਿਰਨਾਂ 'ਆਯੋਨਾਈਜ਼ਿੰਗ' ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾਨ-ਆਯੋਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. (DNA) ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।

ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਡਰ ਅਤੇ ਭਰਮ ਕਿਉਂ ਫੈਲਿਆ?

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਰ ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਠਿਆ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ (IARC) ਨੇ ਰੇਡੀਓਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ" (Group 2B) ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਗੁਪਤਾ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਫੋਨ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਗਿਆਨ ਕੋਲ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟਿਊਮਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲਾਈਓਮਾ (Glioma) ਜਾਂ ਮੇਨਿੰਗੀਓਮਾ (Meningioma) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ Wi-Fi ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਗੱਲ Wi-Fi ਦੀ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਗੁਪਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਰੇਡੀਓਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Wi-Fi ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਵਿਗਿਆਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਬੱਸ 'ਡਰ' ਅਤੇ 'ਸਾਵਧਾਨੀ' ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਡਰੋ ਨਹੀਂ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ:

ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਫੋਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੰਨ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਪੀਕਰਫੋਨ ਜਾਂ ਈਅਰਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਲੰਬੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ (ਮੈਸੇਜਿੰਗ) ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਓ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ।

ਇਹ ਕਦਮ ਕਿਸੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹਨ?

ਡਾਕਟਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਜੈਨੇਟਿਕ (ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ) ਕਾਰਨ

ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਸਿੰਡਰੋਮ (Syndromes)

ਆਯੋਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ (ਜਿਵੇਂ ਐਕਸ-ਰੇ ਆਦਿ)

ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ Wi-Fi ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਡਰ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੂਤ ਇਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।