ਜੇਐੱਨਐੱਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 34 ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ 'ਚ 40 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫਾਇਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਪਯੋਗਤਾ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਥੱਲੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਰਸਰ ਸੀਐਫਏ ਗਲੋਬਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ (ਐਮਸੀਜੀਪੀਆਈ) ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਖੁਦ ਬਚਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਕਵਰੇਜ ਸਿਰਫ ਛੇ ਫੀਸਦੀ ਹੈ। 90 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਚਤ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਮੁੱਲ 43.3 ਸੀ। ਸੂਚਕਾਂਕ ਤਿੰਨ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਵਿਚ 33.5, 41.8 ਤੇ 61 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਥਿਰਤਾ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਉਪ-ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਤੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Posted By: Sarabjeet Kaur