ਪੀਟੀਆਈ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 51% ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਟੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ 51 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 40,295.25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੋਈ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ (ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ.) ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 12 ਪੀਐਸਬੀ (ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ) ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2020-21 ਵਿੱਚ 81,921.54 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੰਨੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ PSBs ਦੁਆਰਾ ਕੁੱਲ 7,940 ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9,933 ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022 ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ PSBs ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਧੋਖਾਧੜੀ ਬਾਰੇ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 9,528.95 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬੈਂਕ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 431 ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਣਦਾਤਾ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਨੇ 4,192 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 6,932.37 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 5,923.99 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (209 ਘਟਨਾਵਾਂ), ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬੜੌਦਾ ਨੇ 3,989.36 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (280 ਘਟਨਾਵਾਂ), ਯੂਨੀਅਨ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 3,939 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (627 ਘਟਨਾਵਾਂ) ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੇਨਰਾ ਬੈਂਕ ਨੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 90 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,230.18 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ

ਹੋਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਂਕ ਨੇ 211 ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ 2,038.28 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਇੰਡੀਅਨ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਬੈਂਕ ਨੇ 1,733.80 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (312 ਮਾਮਲੇ), ਬੈਂਕ ਆਫ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ 1,139.36 ਕਰੋੜ (72 ਮਾਮਲੇ), ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 773.37 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਯੂ. ਨੇ 611.54 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਨਾਲ 455.04 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ 159 ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡੇਟਾ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ (ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੁਧਾਰ/ਅਪਡੇਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।

Posted By: Jaswinder Duhra